چه عواملی باعث بروز کمبود فسفر در گیاه می‌شود

کمبود فسفر در گیاهان یک مشکل رایج در بسیاری از مناطق کشاورزی ایران است. فسفر یک عنصر غذایی ضروری برای رشد و توسعه گیاهان است و نقش مهمی در فرآیندهای مختلف از جمله فتوسنتز، انتقال انرژی، تشکیل DNA و RNA و تقسیم سلولی ایفا می‌کند.

دلایل متعددی می‌توانند باعث کمبود فسفر در گیاهان در ایران شوند که مهمترین آنها عبارتند از:

**1. خصوصیات خاک:**

* **pH بالای خاک:** خاک‌های قلیایی با pH بالا (بیشتر از 7.5) به طور گسترده در مناطق خشک و نیمه خشک ایران یافت می‌شوند. در این شرایط، فسفر به شکل غیرقابل جذب برای گیاهان (مانند فسفات کلسیم) تبدیل می‌شود و در دسترس گیاه قرار نمی‌گیرد.
* **خاک‌های آهکی:** خاک‌های آهکی نیز در ایران فراوان هستند. آهک موجود در این خاک‌ها باعث تثبیت فسفر و کاهش حلالیت آن می‌شود.
* **کمبود مواد آلی:** مواد آلی خاک نقش مهمی در نگهداری و آزادسازی فسفر دارند. خاک‌های فقیر از مواد آلی معمولاً با کمبود فسفر مواجه هستند.
* **بافت خاک:** خاک‌های رسی سنگین ممکن است به دلیل تهویه نامناسب و کاهش فعالیت میکروارگانیسم‌ها، دسترسی گیاه به فسفر را محدود کنند. از طرف دیگر، خاک‌های شنی سبک نیز به دلیل نگهداری ضعیف آب و مواد غذایی، مستعد کمبود فسفر هستند.
* **تثبیت فسفر:** در خاک‌های ایران، فسفر به سرعت با کلسیم، آهن و آلومینیوم واکنش داده و به شکل‌های غیرقابل حل تثبیت می‌شود.

**2. عوامل مدیریتی:**

* **عدم مصرف کودهای فسفاته:** عدم استفاده کافی یا استفاده نامناسب از کودهای فسفاته، به ویژه در خاک‌هایی که به طور طبیعی فقیر از فسفر هستند، می‌تواند منجر به کمبود این عنصر در گیاهان شود.
* **مصرف نامتعادل کودها:** مصرف بیش از حد کودهای نیتروژنه بدون توجه به نیاز گیاه به فسفر می‌تواند تعادل عناصر غذایی را بر هم زده و کمبود فسفر را تشدید کند.
* **روش‌های نادرست آبیاری:** آبیاری بیش از حد یا کم آبی می‌تواند جذب فسفر توسط گیاهان را مختل کند.
* **تناوب زراعی نامناسب:** کشت متوالی گیاهان پرمصرف فسفر بدون جایگزینی آن از طریق کوددهی، می‌تواند منجر به کاهش ذخایر فسفر خاک شود.
* **شخم عمیق:** شخم عمیق می‌تواند خاک سطحی غنی از فسفر را با خاک زیرین فقیر از فسفر مخلوط کرده و در دسترس بودن فسفر برای گیاهان را کاهش دهد.

**3. شرایط محیطی:**

* **دمای پایین خاک:** دمای پایین خاک می‌تواند فعالیت ریشه و جذب فسفر را کاهش دهد.
* **تهویه نامناسب خاک:** کمبود اکسیژن در خاک (به دلیل غرقابی شدن یا فشردگی خاک) می‌تواند رشد ریشه و جذب فسفر را مختل کند.
* **بیماری‌ها و آفات:** بیماری‌ها و آفات می‌توانند به ریشه گیاهان آسیب رسانده و جذب فسفر را کاهش دهند.

**4. نوع گیاه:**

* برخی از گیاهان به طور طبیعی نیاز بیشتری به فسفر دارند و در صورت کمبود این عنصر، علائم کمبود را زودتر نشان می‌دهند.

**علائم کمبود فسفر در گیاهان:**

* **ر
در سایت کود بذر، فروشندگان، تولیدی ها و عمده فروشی های کود و بذر می توانند رزومه خود را ثبت کنند تا مشتریان بتوانند آسان تر به اطلاعات و محصولات آنها دسترسی داشته باشند. سایت کود بذر به نشانی https://www.KodBazr.ir یک سایت عالی جهت ثبت آگهی و تبلیغات کودر و بذر می باشد.